محمد علی، بوکسور افسانهای و فعال مدنی برجسته آمریکایی طی مراسمی باشکوه در میان بدرقه هزاران نفر از مردم آمریکا که در کنار دهها چهره برجسته سیاسی، فرهنگی و ورزشی جهان حضور یافته بودند، به خاک سپرده شد.
روز جمعه (دهم ژانویه – ۲۱ خرداد) خیابانهای شهر لوییویل در ایالت کنتاکی در وضعیتی ‘فوق العاده و نیمه تعطیل’ قرار گرفت تا کاروان خودورهایی که در میانه آنها پیکر محمد علی قرار گرفته بود از میان هزاران نفر از علاقمندان به این چهره جهانی عبور کند.
محمد علی، قهرمان سابق بوکس جهان، هفته گذشته در سن ۷۴ سالگی درگذشت.
مراسم تشییع جنازه او که به طور همگانی برگزار شد فرصتی برای حضور نمایندگان اقشار مختلف جامعه آمریکا شد؛ از بیل کلینتون، رئیس جمهوری سابق آمریکا و حامد کرزی، رئیس جمهوری سابق افغانستان تا رهبران قبایل سرخپوستان آمریکا و دختر مالکوم ایکس که برخی از آنها علاوه بر روایت خاطرات شخصی از محمد علی، از جنبههای مختلف شخصیت و زندگی او سخن گفتند.
پیکر محمد علی که روز گذشته در یک مراسم اسلامی آماده خاکسپاری شده بود، بعد از عبور از خیابانهای زادگاهش، لوییویل، به گورستان کیوهیل این شهر منتقل شد و در مراسمی خصوصی به خاک سپرده شد.
محمد علی در سال ۱۹۶۴ به اسلام گروید و نام قبلی خود، کاسیوس کلی، که آن را “اسم بردگی” خود میخواند کنار گذاشت.
مراسم نماز میت بر جنازه محمد علی دیروز برگزار شد که در آن ۱۴ هزار نفر از جمله رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، جسی جکسون فعال مدنی، یوسف اسلام (خوانندهای که پیش از گرویدن به اسلام کت استیونس نام داشت) شرکت داشتند. محمد علی خواسته بود تا این مراسم “لحظه آموختن” باشد.
پس از خاکسپاری، هزاران نفر در یکی از بزرگترین مراکز ورزشی شهر لوییویل دور هم جمع شدند و مراسم ختم و ادای احترام به این چهره جهانی برگزار شد.
هزاران بلیت رایگان برای شرکت در مراسم در مدتی کمتر از نیم ساعت تمام شده بود.
این مراسم که با قرائت قرآن آغاز شد، محلی برای حضور رهبران ادیان مختلف شده بود و چند روحانی مسلمان، کشیش و بزرگان سرخپوست برای دقایقی از محمد علی و “آرمانها و اعتقادات او” سخن گفتند.
بیل کلینتون، رئیس جمهوری سابق آمریکا از سخنرانان اصلی این مراسم بود.
آقای کلینتون که دوستی نزدیکی هم با محمد علی داشت، در سخنان خود سعی کرد از لحظات خوب و به یاد ماندنی خود با محمد علی بگوید اما در لحظاتی هم صدایش لرزید.
او در میان سخنانش گفت: “محمد علی را برای خیلی چیزها ستودند اما فکر کنم کمتر یا اصلا کسی او را به علت هوش سرشارش ستایش نکرده است.”
حامد کرزی، رئیس جمهوری سابق افغانستان و ملک عبدالله پادشاه اردن هم در مراسم حضور داشتند.
بیلی کریستال کمدین معروف، آرنولد شوارتزینگر، هنرپیشه و فرماندار سابق کالیفرینا، دختر مالکوم ایکس، لونی همسر محمد علی و دو دخترش مریم و راشده در این مراسم حضور داشتند و در مورد محمد علی صحبت کردند.
لونی علی، همسر محمد علی، در مراسم بزرگداشت او گفت: “وقتی یک پلیس سر صحبت را با نوجوانی باز میکند، معجزه اتفاق میافتد”.
اشارهای به داستان آغاز آشنایی محمد علی با دنیای بوکس و همچنین کنایهای پندآمیز به “خشونتهای پلیس علیه سیاهپوستان در آمریکا”.
جمعیت حاضر در مراسم بعد از این جمله خانم علی بر پا خاستند و لحظاتی برای او کف زدند.
لونی علی همچنین با اشاره به مبارزات مدنی محمد علی، به چهرههای برجسته همزمان او در جنبش سیاه پوستان آمریکا و جهان، همچون مارتین لوترکینگ، مالکوم ایکس و نلسون ماندلا هم اشاره کرد و تلاش کرد آنها را به وقایع امروز جامعه آمریکا مرتبط کند.
در کنار چهرههای سرشناس جهان، مردم عادی هم امروز فرصت یافتند در مراسم بزرگداشت محمد علی که به طور همگانی برگزار شد حضور یابند و از صدای کف زدنها و ابراز احساسات آنها مشخص بود که حتی بعد از حدود ۴ ساعت از آغاز مراسم، هنوز مایل به شنیدن سخنان نزدیکان محمد علی و یادبود نامههای چهرههای سرشناس درباره او بودند.
خانه محل تولد محمد علی در شهر لوییویل در یک هفته گذشته مرکز توجه مردم برای ادای احترام به او بود.